Ақын мұрасы зерттеле береді.

“Рухани жаңғыру” бағдарламасы аясында халқының азаттығы жолында бар ғұмырын сарп еткен Алаш арысы Мағжан Жұмабаевтың туғанына 125 жыл толуына орай Алматыдағы Достық үйiнде “Ақынның рухани мұрасы” тақырыбында еске алу кешi өттi.

Подробнее...

Сағындырған сұлу жыр

Мағжан Жұмабаевтың творчестволық жолы – буырқанған шабытты ізденістері мол, нағыз поэзия биігіне самғаған, оның нелер асқақ асуларынан асқан жемісті жол.

Ақындық сапарының ілкі қадамында ол ағартушылық дүниетанымының аясында толғанды. Мұның өзі түсінікті де еді. Лермонтов Пушкиннің ізін баса келгені сияқты, Мағжан Абайдың ізін басты. Абайдың тұңғыш өлеңдер жинағы 1909 жылы шыққанда ол 16 жаста болатын. Ол бір сөзі мың жыл жүрсе дәмі кетпес Абай поэзиясына ғашық. Алтын хаким Абайға атты Шолпан жинағында жарияланған өлеңінде ұстазына сендей ақынды дүние қолын жайып енді күтпес дей келе, тыныш ұйықта, сенің ісіңді алға апарар мына біз, жастармыз, деген ой айтады. Өзі де ағартушылық арнада жазылған өлеңдерінде надандықты түйрейді, өнер-білімге шақырады.

Подробнее...

Мағжан философиясы

Өнерде теңдесі жоқ асқақ ақын Мағжан философиясының көкжиегі өзгеше көркем еді. Мағжан - Күн болатын: «Көкте – Күнмін, көпке нұрым шашамын». Көпке Күн болып нұрын шашқан ақын- философтың асқақ үнін адамзат баласы естіп, нұрланды. Бірақ Мағжан үні «шіркеулілердің» бетінқарыды. Күннің нұрынан шошығандар «қара тақтаны» ойлап тапты. Сырттан танылған дүниетанымның жетегінде кеткендер Мағжандай тұлғаға жатбауырлықтың катыгездігін көрсетті.

Подробнее...

Мағжан поэзиясындағы ұлы дала рухы

 Мағжан «Пайғамбар» дейтін өлеңінде: Күншығыста ақ алтын бір сызық бар, Мен келемін, Мен Пайғамбар - Күн ұлы - деп, көңілі көсем, от рухты «сиқырлы даланың баласы» ғайыптың елшісіндей, ұлы тілектің, асқақ мұраттың, пәк, парасатты ұстанымның, пайымшыл көзқарастың жарығымен, қуатымен нұрланған жанды суреттеулерге жүгініп, жер-дүниені дауылпаз дауысымен дүбірлетеді. «Күншығыста ақ алтын бір сызық бар» дейтін сөйлемінің бір мағынасын былайша түсіндіруге болады. «Жердің үстінде бірдей қылып екіге бөлген бір сызық бар. Ол сызық күннің жүретін жолын орысша «Экватор» дейді. 

Подробнее...

Мағжанның өлімі туралы әртүрлі болжамдар

Бұдан 100 жыл бұрын болған Ақпан және Қазан төңкерістері Алаш көсемдері мен ұлт қайраткерлерінің қоғамдык-саяси қызметтерінде елеулі рөл атқарды, оларға айтарлықтай ықпал етті.
Бастапқыда «бәріміз теңгерілеміз, азат халық қатарына қосыламыз» деп алақайлап қарсы алғандарымнан кейін қуаныштары су сепкендей басылып калды. Өйткені, күшпен тұрғызылған әміршіл-әкімшіл жүйенің тас құрсауы түптің-түбінде «көн тартылса, қалпына келедінің» керін келтірері анық еді. Оның соңы 70 жыл ішінде талай қасіретті зобалаңдар мен шапқындарға жалғасқанын, ащы зардаптарын әлі күнге дейін сезініп отырғанымыз айдай ақиқат. Қара халыктың көсегесін көтеруді ұран етіп көтерген Кеңес өкіметі жақсы менен жайсаңды жазықсыз қырып салғанына, жұртшылықтың санасына саз балшықша иленген кеңестік сиқырлы саясат еріксіз танылғанына тәуелсіздіктің арайлы таңы атқаннан кейін анық көз жеткізіп отырмыз.

Подробнее...